Current page
 
 


Bakının caz improvizeleri :::::::::::[azadlıq::14:aprel:2000]::::

Aprelin 12- de Reşid Behbudov adına
Mahnı Teatrında Rafiq Babayevin xa-
tire gecesi keçirildi

Bakının caz ifaçıları Rafiq müellimin ad gününü heç vaxt unutmurlar. Adeten martın 31-de,ya o erefede bir caz axşamına yığışırlar . Rafiq Babayev onların çoxu üçün haqq-sayı olan müellimdir, be'zileri üçün xatiresi anılmalı dostdur,qalanlarından ötrü adı Simvollaşan ustaddır…
 

Bu ilki anım axşamının xeberi özünden xeyli evvel gelmişdi. Aprelin 12-de sehnede Rafiq müellimin şeklinin yanında "BR/Amoco"nun emblemini gören kimi bu kiçik lengimenin sebebi anlaşıldı. Demeli, hemişe ancaq Rafiq müellimin adının hörmetine yığılan konserte bu defe sponsor tapıl1b…Sehneye çıxan xanım qız gelinleri ingilisce salamladı. Sonra Rahib Azeri azerbaycanca Rafiq Babayev haqqında bir neçe xatire söyledi.Dedi ki, Rafiq müellimin evinin yanından keçenleri her defe fortopianinonun qeyri-adi, sehrli sesleri ayaq saxlamağa mecbur edirmiş. Dedi ki, Reşid Behbudovla Işlediyi vaxtlar birinci defe Amerikaya geden Rafiq müellim bütün pullarını caz korifeylerinin disklerine xercleyib onları Ilk defe Bakıya getiribmiş. Cazla maraqlananların hamısına esl professional ifanı Dinlemek imkanı - o zaman üçün möcüzeli bir imkan veribmiş.
Axşam evvel - evvel öz axarıyla gedirdi; caz ovqatının verdiyi ritmlerin, ölçülerin gözlenilmesiyle. Cazistler sakitce sehneye çıxaraq e'la kompozisiyalar çalırdılar. Salman Qemberovla "Bakustik caz", Vasif Gerayzadenin kollektivi, "Sindikat"..Rain Sultanov [saksafon] çalmazdan qabaq Rafiq müellimin en yaxşı Işlerinin temizlenib yığıldığı Diski gösterdi. Bu ekzemplyar Rafiq müellimin ezizlerine Rainin şexsi hediyyesiydi. Eger sponsor tapılsa, hemin diski müeyyen tirajla buraxmaq da olar.. Sehneye çıxan her qrup, görünür, evvelceden meqbul sayılmış qaydayla iki kompozisiya ifa eleyirdi. Axşamın ele ilk improvizeden yaranmış xatire ovqatı Heç pozulmayacaqdı…
Eger qonaq qisminde Rusiyadan gelmiş kollektive meydan verilmeseydi. Rahib Azeri bu ifaçılardan hasınınsa 1967-ci ilin Tallinnm üsabiqesinde iki azerbaycanlı Caz musiqicisi-Vaqif Mustafazade ve Rafiq Babayevle birge Iştirak elediyini dedi ele bil.Herçend, sehnedeki 4 neferin Içinden hemin o adamın mehz kim olduğu heç bilinmedi. Her halda, ya gitarist idi,ya barabançalan; saksafonçu çox cavandı çünki. hamısının professional olduğu o saat göründü. çaldıqlarından güclü iddia ve… güclü aqressiya püskürürdü.Virtuoz texnika nümayiş eletdirirdiler. Bir kompozisiya,iki kompozisiya, üçüncüde meşhur caz pianoçumuz Vaqif Sadıqzade de onlara qoşuldu. Pianoyasolo imkanı Veren bir şey çalmadı; Vaqif Sadıqzade ele rusları Müşayiet eledi. Düzü, bu fakt özlüyünde çox qeribe göründü…
Saksafonun texniki cehetden kamil, çox feal ve çox hikkeli müdaxilesiyle müşayiet edilen dördüncü kompozisiya başlandı. Beşincisi, altıncısı..
Yeddincini dinlemeye hövselem çatmadı. Hansısa bir caz kollektivinin solo konsertini dinlemek üçün musiqinin mexsusi serrafı Olmaq gerekdir…Sonra öyrendim ki,konsert ele hemin 7-ci kompozisiyayla-Rusiyadan gelme ifaçıların triumfu ile bitib. Ve musiqi serraflarının dediyine göre, onların çaldıqlarının hamısı ölçülü-biçili yaxşı Amerika cazı ımış.
***
Amerikanlarla Işleyen refiqem bir defe söhbetde bele ifade Işletdi ki, biz azerbaycanlıların adet elediyimiz "heyatdan şikayetleri" amerikahlıların başı Götürmür.üreyini açıb derdini diline getiren adamlara hele bir az pis-pis de baxırlar.Ye'ni ki,bed emosiyalarlayüklenmeyi sevmezler, öz üzleri de hemişe güler; Içindekileri gizli saxlayarlar. Bu söhbeti niye yada saldım ü Neyçünse mene ele gelir ki, ihdi amerikanlılardan exz olunan cazda zahiri kamilliyi ile köçürülür. Hissler ise maksimum derecede mexfiliyini qoruyur. Göresen, Amerika cazının menbeyine - Afrika neğmelerine bu firkin özünün ne derecede aidiyyeti var ü…
***
Meni hisslere qapılmış adam bilmeyin, amma yene de.. geldiyim qenaet bu ki, Rafiq Babayevin xatire gecesi bele qurtarmamalıydı.
Ye'ni Rusiyadan gelib professionallıq nümayiş eletdiren müsiqiçilerçün başqa bir ad da tapmaq mümkün idi . Bugünümüzün çox ehemiyyetli personaları Sayılan sponsorlara gelince, heç onların da müdaxilesi her şeraitde yerine düşmez. Her halda, xatireni gerçeklikden ayırmaq VerdişI qazanmalıyıq.
Teze gelen her şeyin ağu#una birnefese atılmağın özünde de köhne eyaletçiliyin nişaneleri sezile biler.
Meni hisslere qapılmış adam bilmeyin, amma yene de geldiyim qenaet bu ki,Rafiq Babayevin xatire gecesi bele qurtarmamalıydı. Yeni Rusiyadan gelib professionallıq nümayişeletdiren musiqiçilerçün başqa bir ad da tapmaq mümkün idi. Bugünümüzün çox ehemiyyetli personaları Sayılan sponsorlara gelince, heç onların da müdaxilesi her şeraitde yerine düşmez. Her halda, xatireni gerçeklikden ayırmaq VerdişI qazanmalıyıq.
Teze gelen her şeyin ağuşuna birnefese atılmağın özünde deköhne eyeletçiliyin nişaneleri sezile biler.
...........................................................................................................
Bütün bu caz ve yaxud son meqam :[azadlıq::25:noyabr:1998]:

Meni meşqe de'vet eden dostum zarafatla :"Eger saksafonda möcüze eşitmek isteyirsense, Raine qulaq as. Ele mö'cüze yaratsın ki,gel göresen",-dedi. O vaxt, iki il önce Rain Sultanov Noyvete [Almaniya] sefere hazırlaşırdı. Azerbaycan medeniyyet cünlerinde çıxış etmeliydi. Bilmirem, onun ifasından doğan teessüratı nece çatdırım. belke de bu, sözün aciz qaldığı Meqamlardan ele birincisidir. Her cür tenqid, tesvir- bütün sevinc, lezzet hissi yanında darıxdırıcı söz yığını kimi görünür.Teeccüblü deyil ki, Raini Almaniyanın, Rusiyanın, Türkiyenin nüfuzlu studiyaları Işlemeye de'vet edibler. Buna baxmayaraq hara, nece gedeceyini, ne edeceyini bilmeyib. Qrup yox. Besait yox. Iş yox. Amma evezinde çoxlu ideya, layihe.Budur yene görüşürük. Rain Sultanov artıq "Sindikat"qrupunun rehberi ve solistidir. Bakının rahat caz -klubunda hezin populyar blüzler seslenir. Divardan onun kumiri Con Koltreynin portreti asılıb. Söhbete de ele ondan başlayırıq; onsus da nedense başlamaq gerekdi axı…
 

ölene qeder sadiq ol
Apokalipsis 2.10.
-E'la saksafonçudur, mene başqa ifaçılardan daha yaxındır, ezizdir. üslubuna göre. Ruhuna göre. Improvizasiya terzine, felsefesine göre. Cazın şzü esl felsefedir.
-Bu senete sahib olduğunuz üçün kime borclusunuz?
Ilk növbede anama. Fitri musiqi duyumu var, yaxşı Vokalçıdır. Heyf ki, ailesi qabiliyyetini gerçekleşdirmeye imkan vermeyib. Elden buraxdığı şansı oğlanlarına ötürdü;hamımızı musiqi mektebinde oxutdurdu.Böyük qardaşlarım cazla eylenirdiler.Göründüyü kimi,musiqi uşaqlıq illerimin havasıydı.
-Müellimleriniz kimdir?
-Ibtidai mektebde çingiz Babayev olub. Esl ustadımsa-bütün caz dünyası, daim qulaq asdığım ve indi de dinlediyim meşhur musiqiçiler-Maykl Devis,Maykl Brener, Vaqif Mustafazade, saksafonçular çaril Parker ve xüsusile,Con Koltreyn mene sarsıdıcı te'sir edibler.
-Cazda üreyinize yatan üslub?
-Ağır caz, soyuğa yaxın (solo-yaz).
-Hansı Saksafonda ü
-Tenor saksafonda.
-Caz sizing üçün nedir ü Eylence ü Iş ?
Heyatım. Müxtelif musiqi çala bilerem -akustik, folklor, pop, rep ve ya rok-n-rol.Ancaq azad sıxışdırılmayan ruhu yalnız improvizasiya cazıyla ifade etmek, çatdırmaq mümkühdür. Sehneye çıxanda ne çalacağını qabaqcadan bilmirsen. Yox, elbetde ki,çerçive mövzu, tonallıq… amma bu erçive daxilinde tam serbestsen…
-Musiqi biliyi, musiqi baqajı Zeruridir?
-Tebii. Bu, ilkin zeruretdir.Sonrası ise - ilhamın hara aparsa, ora da gedirsen. Improvizasiya başqa musiqi dilidir. Burada musiqi tam serbestlik qazanır.
-Bes texniki imkanlarınız?
-Bu da bacibdir. Amma ifa zamanı O barede heç fikirleşmirsen de.
-Dinleyiciler baresinde nece, fikirleşirsizmi?
-Yox.
-Ifa vaxtı Hansı Hissleri yaşayırsız ü
-Izah etmek mümkün deyil.
-Niye?
-Siz musiqiçI deyilsiniz, başa düşmezsiniz.
- çalışaram anlayım.
-Yuxuda ne görürsünüz ü Harasa uçursuz… Bax, çalanda da bele bir hiss yaranır.Yaxşı çalınmış fraza enerji verir… Ve növbeti fraza barede düşünürsen,sürüş/b uzaqlaşmaqda olan fikirden yapışırsan. Esas odur, harasa name'lumluğa can atan musiqinin yüyenini boş buraxasan.. Esl caz da ele budur
-bes deyirdiniz izah etmek mümkün deyil üı

Musiqiçi üçün şöhret. ....................................................|..

-Publikadan danışaq. Zalın nefesi Sizi qızdırırmı ü Meselen, kiçik zalın, yaxud bütöv stadionun dinlenmesinin sizingçün bir ehemiyyeti var?
Yox. Qoy zalda lap beş - on nefer olsun, men öz gücümü, bacarığımı axıradek xercleyirem. Yeqin zalın intim şeraiti daha önemlidir.Stadion musiqi üçün heç müqabil sığınacaq deyil. Lakin tekrar edirem, çalğı Vaxtı Publicanı Görmürem,seslerin seddi meni tamamile tecrid edir.
-Caz-kluba ne qeder adam gelir?
-Gelin, görün. Biz çerşembe ve cüme günleri çıxış edirik.
-Musiqiçinin şöhreti, tekce ustalığından asılı deyil, müeyyen qeder adamların zövqü, deb, nehayet, lap ele dövrün özüde nezere alınmır adeten. Nece bilirsen, Bakı Dinleyicisi ciddi cazı Qebul etmeye hazırdımı?
-Düzünü deyim ki,yox. Bizde cazın dilini bilen azdır. Ingilis dilini bilmeden ingilisi anlaya bilersiniz ü Musiqide de beledir. Amma ele ki, cazı Anladız, onun hissler dünyasına, sehirli alemine baş vurduz,-qurtardı ı Hemişelik sizinle olacaq. Eger mekteblerde bele fenn tedris olunmursa, konservatoriyada caz şö'besi yoxdursa, yerli TV kanallarının birinde xüsusi proqram ve ya sadece olaraq caz haqqında veriliş verilmirse, adamlarımız cazı Nece anlasın,nece sevsin ü ümumiyyetle, respublikada hec bir caz qurumu yoxdur.
-Bes caz - klub?
-Sağ olsun entuziastları Ki, bir il evvel onu yaratdılar. Bu bizim tapındığımız yegane yerdir. O vaxtatek musiqiçiler acınacaqlı heyat keçirirdiler, en yaxşı Halda restoranlarda çalmaqla dolanırdılar. çoxu dözmeyib getdi.
-Kimler? Hara?
Elesger. Ela bas - gitaraçıydı. Amerikaya köçdü. Mehşur pianoçu, hemde "caz" seslivirtuoz müğenni Ezize Mustafazade - Vaqif Mustafazadenin qızı Almaniyaya getdi. Indi Avropada konsertleri anşlaqla keçir. 60-cı illerde bizim nefes aletlerinde yaxşı Ifaçılarımız vardı. Bu gün onları Barmaqla saymaq olar. Tekce cazçılar yox, klassiqler de öz yurdlarını terk edirler: Re'na ve Rauf Emiralıyevler Kanadada, Naile Feyzullayeva Almaniyada, uşaqlarımızın çoxu Moskvadadır. T/rkiyenin musiqi heyatını yaşadan azerbaycanlı Mütexessisleri ise saymaqla qurtarmaz … Hamısı da cavanlardı.

Yad heyat ................................................................................|..

-Siz nece , heç getmek istememisiz?
-Getmişdim. Istanbulda, Almaniyada Işledim. Yaxşı Işleyirdim. Ancaq qayıtdım. Bacarmadım.
-Niye ?
-Orada her şey yaddır. Mühit yaddır. Konsertden sonrakı Heyat yaddır. Doğmalarım üçün darıxırdım. Hem de ki, atam dünyasını deyişib, anam da bu yaşında tek qalmağa layiq deyil. Anam menim üçün ölçüyegelmez deyerlerin daşıyıcısıdır.
-Evlisiz?
-Yox. Amma isteklim var.
-O da cazı Sevir?
-O meni sevir.Mense onun başını cazla doldururam (gülür). Fizikdir, özü de yaxşısından - 23 saylı Mektebde ders deyir. Gelen il evlenmek fikrindeyik.
-Sizce, musiqi talelerinin hakimi kimdir ü Azerbaycan cazına kim kömek ede biler?
-(pauzadan sonra). Belke de mesenatlar. Amma gerek özüne güvenesen. Caz qazanc getire biler, sadece olaraq bizde helelik bu biznese baxan yoxdur.Qerbde caz musiqiçileri varlı Adamlardı.
-Bununçun ne lazımdır?
-Yaxşı Ad.VE bir de disk hazırlamaqçün ilkin sermaye. Diskler qrupu geniş publikaya tanıdır. Professional dairede ad çıxarmışıq. Rusiyada, Almaniyada, Fransada keçirilen beynelxalq festivallarda yaxşı Caz nümayiş etdirmişik. Qalır birce ilkin sermaye. Bu meselede biz tekik, kimsesizik.
-Ye'ni heç Işıq ucu görsenmir ü
-ümid hemişe var. yeri gelmişken, ele bu gün yaxşı Yenilik var.Bir nefer mesenat birinci diski yazdırmaqçün pul teklif edib. O qeder de çox deyil, texminen 500 nüsxeye çatar. Ne ferqi var, albom albomdur ı
-özünüz musiqi yazırsınız?
-He, caz kompozisiyaları.
-Musiqinizle adamlara ne demek isteyirsiz?
-(fikre gedir). Bunu sözle demek çetindi.
-Onda başqa cür soruşum: kompozisiyanızı nece adlandırmısız?
-Yaxşı Sualdır…"Son meqam". Albom da bele adlanacaq. Bu kompozisiya atamın xatiresine ithaf olunub. O birisi, "Sersem dünya" ise bizim haqqımızdadı; esrin sonunda adamların gelib çıxdığı Me'nevi bespredel barede düş/ncelerdir. Münasibetlerde mehribanlığın, insanlığın qıtlığından, bize indi çox lazım olan bayramdan söz açasıdı.

"MENIM MASKAMı YAP"


· DILAN TOMAS
- Qrupunuz "Sindikat" adlanır. Niye mehz "Sindikat"ü Remzdirü Bu anlamda sizi celb eden nedir?
-Ağırlıq. bele de, sert musiqi, sert musiqiçiler. Zarafat eleyirem.
Qrup baresinde danışın.
-Uşaqların hamısı doğrudan pe4akar musiqiçilerdir. Eyni zamanda her biri şexsiyyetdir. Bas-gitaraçı Rauf Sultanovdur. Qardaşımdır. O, qrupumuzun nebzi, tekanvericisi, motorudur. Onsuz qrup bele olmayacaqdı. Heç men de bele olmazdım.Meni caza o getirib. Ilk saksafonu da o bağışlayıb. gelir. Qeyri-ciddi gör/nmek istemirem, ancaq "Sindikat" dünya seviyyeli qrupdur. Novosibirsk festivalındakı cim-
- seyşende (jim session) men dahi musiqiçiler - amerikalı Trombonçu Kurtis Fullerle ve kubalı Trubaçalan Qonzalo Rubalkabayla dörd kompozisiya çaldım. çıxışımız çox böyük uğur la qarşılandı (tevazökarlıqdan uzaq olsa da, demeye mecburam). çoxlu teklifler aldıq. Ancaq biz hec hara Ritm-seksiyaçı Ortancıl qardaşım Ramin Sultanovdur. E'le zerbçalandır.
Böyük qardaşlar kiçik qardaşı Rehber kimi qebul edirler? Axı Ele şeyler var, şerqde keçmir.
- -Nüanslar olur. Amma onlar obyektiv adamlardı Ve menim teşkilatçılıq qabiliyyetimi e'tiraf edirler.Onlara yaradıcılıq lazımdır. Ve nehayet, qrupun sonuncu üzvü klavişçI Eldar Rzaquluzade. O da musiqi besteleyir. Haqqında danışdığım alboma Eldarın da kompozisiyaları Daxil olacaq. Onlardan biri -"Qara"dır. Bizim ağır, sert "qara" heyatımız kimi seslenir. Eldar Fransada keçirilen caz pianoçularının beynelxalq festibalından bu yaxınlarda qayıdıb. Iki m/kafat alıb: ustalığa ve en yaxşı Kompozisiyaya göre. Sensasiyadır ı Amma heç kimin bundan xeberi yoxdu. Resmi qurumlardan onu bir nefer de olsun tebrik etmeyib… Adama bir az ağır getmek istemirik. Axı Burada da kimse qalmalıdı,kimse bu IşI görmelidir ki, Azerbaycan cazı ölmesin.
"CAZ ESRI" … Deyesen, bu sözleri yazıçı Skott Fiscerald deyib. öz de yüzilliyin lap evvelinde. öz/ne çetinlikle yol açan caz sonra zeferle ireliledi, iyirminci esrde lap qanad açıb uçdu. Bütün qiteleri feth ederek müxtelif xalqların milli musiqisinin bir parçasına çevrildi. Bizim de medeniyyetimize çatdı. öz/ de Azerbaycan cazının qızıl dövr/ olan 60-cı illerde-Allah vergili musiqiçI Vaqif Mustafazade dünya cazına yeni istiqamet-CAZ - MUğAM getirende. Bu haqda ümumdünya caz ensiklopediyasında da yazılıb. Ve cazçıların elitasında meşhur Azerbaycan musiqiçileri Rafiq Babayev,Ezize Mustafazadeyle yanaşı Indi özünün "Sindikat" qrupuyla birge Rain Sultanovun da adı Var.
...........................................................................................................
 

Muğam,Yağış adamı,birde biz… :::[azadlıq::15:dekabr:1999]


Öz işinden-gücünden danışır; nail olduqlarını ve yaxın gelecek ücün planladıqlarını sadalayır. Söhbeti de ele musiqisi kimidi-cazın başdan- başa improbize olduğunu anlamamış ki deyilsiz. Lad bolluğu,bir qatdan o birine sürüşken bir keçid,eyni ritm döyüntüsünde tam ferqli meqamlar,gahdan zile qalxan,gahdan bemle diyirlenib geden bir ovqat. Bu da özünün dedikleridi. Amma heç dediyine de deqiq güman yox - neden ki, birb izahını sonradan tamam - kamal deyişib lap yeni ifadeler, hetta yeni mentiqi neticeler de söyleye biler -bu şakeri özüne de me'lum. Indi lente köçürdüklerinin tamam başqa şeyler olduğunu söyleyir.
***
Ilk diskleri de ele bu il Işıq üzü görüb. Caz-kluba tesadüfen gelib dincelmek isteyen ve Raingilin musiqisine valeh olan bir ecnebinin sayesinde. Eşidib,beyenib, duyub-derhal da kömek etmeye hazır olduğunu söyleyib. önce yazılışırlar,sonar da çap merheleleri gerçekleşib.Sonuc budur; Almaniyada yüksek keyfiyetli disk hazırlanıb. " öten an " dı adı. Qiymeti Bakının qara, hem de üzüqara bazaarında satışa çıxarılan pirat idsklerin qiymetinden artıqdı; bele de olmalıdı-orijinaldı çünki; herçend, biznes qaydalarına göre, bu me'nada elverişli mehsul deyil. Gel ki zer qedrini zerger biler .
Raingil de zehmetlerinin mehsulundan gelir götümek fikrinden uzaqdılar. Diskleri özleri alıb tanış -bilişe paylayırlar; umub -küsene musiqilerinden bir ovuc pay verirler.
***
***
Adının me'nasını bilmir. Mekanı deyişib de adının me'nasını özge yerlerde axtarsa nece ü Ingilis yazılışına göre "Rain"in tercümesi Yağış adamı Na benzer bir me'nanı Daşıyır.Adı bele… özünü ise tamamile bizim medeniyyetin daşıyıcısı hesab edir.Yeni diski en evvel bizlere tuşlanıb -musiqi duyumu canına- qanına perçimlenmiş sıravi azerbaycanlıya.Neyçün ki,Rainin eserleri bu defe öz dilimizde yazılıb; öz üslubumuzda. Yeni ü Başdan-başa caz olsa da, cazın muğamqarışıq bir improvizesidi.Halbuki özünü qetiyyen muğamın tam bilicisi saymır;ümumiyyetle, yalançı Iddiadan uzaqdı; imkan düşdükce milli musiqi xezinemizi tam öyrenmek arzusunda olduğunu da gizletmir. Muğamıise yalnız yaxşı duyduğunu,bütün vücuduyla hiss etdiyini söyleyir.
***
"Muğam be meqam" adlandıracağı Yeni disk üçün kompazisiyaların yazılışı artıq bitirib. Bu musiqi parçalarının bir ferqli ceheti de ifa zamanı Milli aletlerden istifade edilmesi ile bağlıdır; ud da olacaq, tytek de, balaban da, nağara da, lap hind aletide. "Qaçhaqaç", "Içerişeher" kimi nusiqi parçalarından her birinin iki yozumu, iki çaları Var. Tematika bizimkidi-bizim mekanla, problemlerimizle bağlıdır. Rainin üreyince olan hem de ifaçılardı;diskin hazırlanmasına zehmeti keçen bütün ifaçıların yüksek peşakarlıq seviyesidi.
Yeni disk de iki missiya daşıyacaq. Nailiyyetimizi-musiqi texnikasını, yeni ifa üslubunu, orijinal improbizeleri öz mühitimizde aşkarlamaq; sonücda muğam cazını inkişaf etdirmek ve bu diskin kömeyile özümüzü yad mühitde tanıtdırmaq; muğam kimi köklü Bir xezineye malik olduğumuzu göstermek; nümayişkarane terzde göstermek;sonucda jene de muğam caz1nı inkişaf etdirmek;mövcud interpretasiyalara yeni ovqat, yeni ab-hava çilemek.Tekce adının yozumu ile de Yağış adamı olduğu belirlenen birisi üçün bundan yaxşı ne missiya?

...........................................................................................................

RAFIQ BABAYEVIN XATIRESINE :::[azadlıq::15:dekabr:1999]

Öten ayın sonlarında Rain Sultanovun növbeti diskinin prezentasiyası oldu; bu defe dinleyicilerin diqqetine çatdırılan cazistin solo ifalarından ibaret idi. Muğam-meqamadlanan yeni diski Almaniyada "Sony" şirketi hazırlayıb. cazla muğamın yeni cintezinden ibaret kompozisiyaların sayı altıdır.Müellifin dediklerine esasen, maya deyerine göre bu disk evvelkinden de baha başa gelib; dizaynındaferqli cehetler,üstünlükler olduğu üçün. Bu haqda informasiya vermekde ise meqsedimiz başqadır.
Bu defe Rainin başqa növ fealiyyetinden xeber açmaq isterdik. Xeyli vaxtdırmerhum Rafiq Babayevin yaradıcılığını öyrenen Rain bestekarın elde qalan yazılarını Almaniyaya apararaq orada öz şexsi vesaiti hesabına temizletdirib. Xatırladaq ki, Azerbaycan estradasının tarixinde ebezsiz xidmetleri olmuş merhum besteçinin eserlerinden biri de diske köçürülmeyib; ye'nihele Rafiq Babayevin diski yoxdur. Buna göre de Rain xeyriyye Işiniöz boynuna çekib-könüllü ve tebii, temannasız. Kolleksiyanın matrisleri artıq hazırdır; qalıb nüsxesini artırıb istehsala buraxmaq. Bu meqsede çatmaq üçün ise Rain yegane yolu imkanlı Teşkilatlara,Iş adamalarına müraciet etmekde görür. Prosesi sponsorsuz gerçekleşdirmek mümkün deyil. Rafiq Babayevin diskini maliyyeleşdiren kes ise tek bir senetkar1n xatiresine yox, tebbi, hem de caz tariximizin yaranmasına ve inkişafına xidmet etmiş olacaq. Rain de bele güman edir ki, bu xidmetin çekisini anlayanlar çağırışa bigane qalmaz, Işe destek vererler

..........................................................................................................

Azerbaycanda caz

Tüm dünyada Türk oldugunuz Için itibar ve sevgi gördüyünüz tek ülkedir Azerbaycan. Yabançı ülke diyecekdim ama dilim varmadı çünkü politik sınırları ayrı Da olsa Azerbaycan gerçekten bir Türk yurdu, bunu oraya giden bütün Türkler hemen hissederler. Ayrıca orada yaşayan hatırı sayılır miktarda Türk vatandaşı Var Tanıdığım ilk Azeri jazz sanatçısı Aziza Mustafazadeh idi.Onunla Istanbul'da konuşurken Azerbaycan jazz dünyası hakkında epey bilgi almıştım. Aziza,nın rahmetli babası Vagif Mustafazadeh ise jazz dünyasının böyük sanatçılarından Kabul ediliyor.Geçen sene temsilcimiz olan Azeri firmasının müdürü Elçin bey'in bana Vagif Mustafazadeh'in kasetini bulmak Için nasıl çırpındığını hala hatırlıyorum. Maalesef Azeri müziğini Azerbaycan'da CD olarak bulmak çok zor ama kasete razı Olanlar Için her zaman bir çözüm buluyorlar. Hacı Hacıyı Mekke de derviş derviş tekkede bulur derler, birgün ben de Bakü'de jazzı Buldum ve Bakü Yaşantım değIşti. Bakü'de bindiğim taksi güzel bir soraktan geçerken gözüm dükkanlardan birinin levhasına takıldı; Karavan Jazz Club. şuraya Bakü Sörtümde uğramak üzere internet usulü Bir bookmark koyayım dedim ama körün istediği bir göz Allah şaşkına Verdi iki göz misali Karavan'a çok havalı Bir şekilde gideceğimi o an bilmiyordum. Kendisi ile görüşmek üzere ziyaret ettiğim Bakü Vali yardimcısı Eldeniz bey ile Iş konuşmalarımızı bitirdikten sonra biraz sohbete dalmışken sordum; "Bakü'de jazz varmı ü'. Eldeniz bey "Tabi var, vaktınız müsait ise sizi oraya göndereyim, bizim Karavan Jazz Club'ı dostumuz Rana hanım Işletir, tanış olun o size bizim müzisyenleri tanıtır" demez mi. Sevgili öğle yemeğimi bile ihmal ederek Caravan'a koştum. Rana hanım tipik bir Azeri hanım ve tüm Azeriler gibi Türk kardeşlerini çok seviyor. Bir anda sofralar donandı, sohbetler açıldı ve kardeş Azerbaycan halkının jazz dünyasına ilk defa girmiş oldum. Her yerde olduğu gibi Bakü'deki jazz kulplerinde de ançak geceleri canlı Müzik oluyor. Ilk tanışmadan sonra Rana hanımın davetlisi olarak gece dönmek üzere vedalaştım. Ancak bunu diğer geceler de takip etti. O günlerde programı Olan iki ayrı Azeri jazz grubu ile tanışma ve sohbet imkanımız oldu ve onlara kendilerini sizlere de tanıtacağıma söz verdim. "Syndicate" Bakü'nün en tanınmış gruplarından biri ve iki yıl önce kurulmuş. Benim tanıdığım şekli ile üçü kardeş olan dört kişiden oluşuyorlar. Tatlı Bir sonbahar akşamı Karavan'ın bahçesinde konuştuk. "Bak kardeş, bu bizim Bakü'de herkes kendini bir şeyin mafiası Ilan etmiş, bizde kendimizi jazz mafiası Ilan ediyoruz ama bizde Mersedes yok, bisiklete biniyoruz." Kahkahalar ile gülüyoruz. Bu sözlerin sahibi üç erkek kardeşin en küçüğü 33 yaşındaki Rain Sultanof. Her çeşit nefesli saz çalıyor. Rain klasik müzik eğitimi almış konservatuarın klarnet bölümünü bitirmiş, soprano saksafon çalarken yaptığı Müzik insane meditasyon gibi geliyor. Hem Azerbaycan Devleti Televizyon ve Radio orchestrasında çalıyor hem de bir çok yabançı Gruplar ile çalışmak üzere yurt dışına gidiyor. Türkiye'ye de gelerek otellerde çalışmış. Bekar, evliliğin jazz ile iyi gitmediğini söylüyor. Ama gece program aralarında yerli yabancı Bir çok genç hanım ile sohbetler yapdığını bizzat gözlerimle gördüm, bekar kalması Zor gözüküyor. Rain sözlerine devam ediyor; "5 yaşımdan beri jazz müzüıinin Içindeyim, gözümü açtım jazz çalan ağabeylerimi gördüm. Almanya'ya sık sık gidir çalıyorum, Türkler bizim öz kardeşlerimiz, bu sözsüz(Azerice tartışmasız demek istiyor), onlar ile çalmak çok isterdim, Istanbul'a gelmek, sizin jazz insanları Ile tanışmak ve jam session yapmak, tüm bunlar bizim hayallerimiz, inşallah birgün gerçekleştierceğiz. Miles Davis, John Coltrane, Micheal Bresker ve Jan Garbarek hayranıyım. Bence jazz müzikte varılan en üstün insani duygudur, doğaçlama ise düşüncedir, beyindir, yürektir." Bu sözler üzerine tartışmaya başlıyoruz ve sözü ağabey Rauf Sultanof alıyor; Jazz nedir diye hep sorulur ama hiç kimse bilemez. Jazz hem müziktir hem de felsefedir. John Coltrane öz sözünü saksofonu ile insanlığa iletmiştir. çok eski bir geçmişI olmamasına rağmen jazz bugün klasik müzigin seviyesine varmışdır." Rauf Sultanof grubun başçısı, elektirik bas çalıyor. 1979 model bir Fender bass çalıyor ve bu çok değerli olduğunu belirttiği aletinin üstüne titriyor. Müziğe piyano çalarak başlamış,onun çocukluğunda Sovyetler Birliğinin parçası Olan Azerbaycan'da jazz yasaklı Imiş. Tüm yaşamında müziıin önemli bir yeri olmuş. şarkıçı Raşhid Beybatav ile çalışmış. Esas hocası Piyanist Rafik Babayev olmuş. Ondan "rehberim" diye bahsediyor. Azeri saksafoncu Tevfik Abanov'u beğeniyor.Ama son tahlilde o da Vagif Mustafazadeh'e hayran, söz babasının izindeki kızına geliyor; " Aziza çocukken bizlerin arasında büyüdü. Babayev'e gelirdi. Daha o zamanlar çok yetenekli olduğu belli idi." Kulübün alt katında ve Iç salonun divarında Vagif Mustafazadeh'in bir resmi var, sanki sahnede çalan tüm jazz'çıları denetliyor gibi. Hersinin ona saygı duyduğunu hemen hissedebiliyorsunuz. Rauf biraz da bugünün dünyasında Azeri jazz'çıları anlatıyor; Bar ve kulüplerde çalıyoruz ama oldukça kısıtlı. Hiçbirimizin mali durumu çok iyi değil. Genç nesil jazz ile pek ilgilenmiyor. Jazz'ın reklamı Da yok. Dinleyicisi az. Biz de olabildiğince değIşik yerlerde çalıyoruz var olmaya çalıyoruz. çok isterdik ki Azerbaycan'da daha derin bir jazz kültürü olsun. Rusya'da durum Bakü'den değIşik. Novosibbir sk'e bir festivale gitmiştik, insanlar orada jazz'a çok meraklı, bizi sokaklarda durdurup imza istiyorlardı, çok şaşırdık ama bizleri tanıyorlardı. ülkemizden ayrılmak ve köklerimizden kopmak istemiyoruz, biz olarak kalmak istiyoruz. Bana göre jazz başka Iş kaldırmaz, jazz çalanın sadece bunu yapması Lazım. Ben inaniyorum ki yeni çağda jazz çok popüler olacak, insanların kültür seviyesi arttıkça jazz daha çok sevilecek. Jazz öyle bir organizma ki her yerde kök veriyor" Grubun piyanisti olan Eldar Rzakuluzadeh ise ogün Paris'te bir jazz festivaline davetli idi. ülkesinin tanınmış müzisyenlerinden biri. Devlet Televizyon ve Radyo Jazz Orkestrasının da hem sanat yönetmenliğini hem de şefliğini sürdürüyor. Ramin Sultanov grubun davulcusu ve ortanca kardeş, o az konuşuyor, daha çok kardeşlerini dinliyor. üç yaşında annesinin tencerelerini çalarak bu Işe başlamış…Sonra uzun müddet folk müzik ile uğraşmış. Onun yerine basçı ağabeyi konuşmamızı sürdürüyor; "Kendi destelerimiz var, hep beraber bir albüm yapacakdık ki stüdyo yandı. Zaten burada iyi stüdyo ve ses mühendisi de yok. Türkiye'de albüm yapmak isterdik. Siz Türk kardeşlerimizde de jazz'ın ruhunu ateşleyecek tutkulu bir ruh yapısı ve sıcak kan var, beraber yapacağımız çalışmaların çok iyi sonuçlar vereceğine inanıyoruz." Vakıt geçti ve onlar programa çıkmak üzere aşağı kata indiler. Ben de o geceki konuklarının arasına karıştım. Jazz'ın sorunlarının ve düşüncelerinin dünyanın her tarafında ne kadar birbirine benzediğini düşündüm. Karavan'ın o geceden sonra bana alışkanlık yapacağı çok belli idi ve ertesi gece aynı Yerde bu sefer başka bir Azeri grubu ile tanıştım. "Baküstik Jazz" adından da analşıldığı Gibi sadece akustik müzik yapan bir Bakü Grubu, piyanist Salman Gembarov tarfından kurulmuş. Emil Hasanof bas Tevfik Jabarov ise davul çalıyor. Gembarov konuşmaya başlamadan önce bana özel bir konser vereceklerini söyluyor. Oturup dinliyorum. önce "When I Fall in Love" başlıyor sonra Miles Davis'den "prefrancing" ile devam ediyor.Bak/'nun ortasında tuhaf bir duygu bu. Minik konserimiz iki adet Gembarov bestesi ile bitiyor, sonra sohbete başlıyoruz. "Biz jazz'da Amerikan düşüncelerine Azerbaycan yolu ile varıyoruz. Azerbaycan'ın ekmeği ve suyu ile büy/yen insanlar olarak başka bir yol düşünemeyiz. Ben kişisel olarak sözler ile kendimi iyi ifade edebilen bir insane değilim. Müzik beni ifade ediyor. Bakü'de jazz'a olan ilgi az, ancak yurt dışından yıldız bir sanatçı Gelince ilgi oluyor. Biz bir çok kişI gelsin ve dinlesin diye çalmıyoruz, müziğimizde dans etmek yok, yemek yemek yok. Bize az insane gelsin ama derin insane gelsin istiyoruz. Popüler müzikten uzağız, büyük mekanlarda çalmayı Sevmiyoruz, o tip yerlerde müziğimiz ile herkese ulaşamıyoruz. Ancak jazz eğlenceli olmasın da demiyoruz, jazz hem eğlenceli hem de ciddi olabilir, biz jazz'ın ciddi tarafına inanıyoruz ve ömrümüzü de bu yola adamak istiyoruz. çok ünlü bir Azeri bestecisi vardır, bilmem Işittiniz mi, adı Kara Karayev'dir. Biliyorsunuz ülkemizde çok eski yıllardan beri petrol çıkıyor. Karayev müziği petrole benzetirdi. "Petrolü üstten götürmeyin, derinden kazın, ancak bu şekilde kaynağını keşfedersiniz ve sürekli akar derdi. Işte biz onun gösterdiği yoldan gidiyoruz, derinden kazıyoruz ki daha değerli müziğe varalım. Biz mugam çalmayız, onu çalacak Azerbaycan'ın öz sanatçıları var, milli enstrümanları var, Biz mugam çalarsak Işte bu yüzeyden çalmak olur. Ben ancak kendi bestelerimi çalarak müziğin derinine inebilirim.Birçok insane bizim fikirlerimizi anlamıyor ve bu da bizi çok üzüyor." Tiflis'den yeni geldiklerini öğreniyorum. Oradaki güzel sanatlar festivalinde çalmışlar. Konu Istanbul'a dönüyor, "Istanblues" jazz kulubünü internetten tanıyorlarmış, kapandığını söylüyorum çok üzülüyorlar.Bu internet müthiş birşey. Bizdeki Cafe Gramofon ve Kerem Görsev Jazz Bar'dan bahsediyorum, çok ilgi duyuyorlar. Sırf jazz müziğine olan merak artsın diye bir çok parasız konserler verdiklerini duyuyorum. Gembarof klasik bestecilerden Bela Bartok, Igor Stravinsky ve Karayev'I beğeniyor. Ona göre Karayev'in prelüdleri 1950 de yazıldığı Halde rahatlıkla 21. yüzyılın m/ziği sayılabilir. Jazz'da ise baş köşesinde Keith Jarret var. Onu herkesin üstünde tutuyor. Yabancı Jazz'cılardan Belçikalı Saksafoncu Joe Heim, Amerikalı şarkıcı Koko York ve Hollandalı Flütçü Bart Platto ile çalışmalar yapmışlar. Joe Heim'in Belçika'daki web sayfasında grubun adı Yer alıyor. Bir ara gözüm Basçı Hasanov'un gitarına takılıyor. "Fender Prestige,Jacko", çok güzel bir alet. O da John Pattutuchi hayranı. Tiflis'de onu dinlemış, Pattutuchi 6 telli bir bas gitar ile playback çalan bor CD eşliginde konser verminş. Bir başka seferde ise Michael Petrucianni'yi dinlemiş ve çok beğenmiş. Gürcistan'ın Azeri jazz dünyasına da bir çıkış kapısı olduğunu böylece teşhis etmiş oluyoruz. "Bir arzumuz var, sizing güzel festivalleriniz var, bilmelisiniz ki Amerika'dan başka ülkelerde de jazz'a gönül verminş iyi müzisyenler var. Bizleri de hatırlayın, sizing managerleriniz bizleri biraraya getirsin. Bizleri tüm eski Sovyet ülkelerinde iyi müzisyenler olarak tanıyorlar. Bizleri festivallerinize davet edin tanışalım, çalalım. Beraber yapabileceğimiz çok güzel şeyler var. Sizlere şimdiye kadar Azerbaycan'dan Gönderilen müzisyenler gerçek temiz Azeri müziğini icra etmiyorlar. Tar çalmak demek Azeri müziği demek değildir. Iyi müzisyenleri keşfetmek Için managerlerinizin buraya gelip bizzat bizleri kendi yerimizde dinlemesi lazım. Gelin görün ve en iyilerimize siz karar vererekbizleri Türkiye'ye çağırın." Sonra onlar sahne alıyorlar ve ben de diğer dinleyicilerin arasına karışıyorum. Gembarof tıpkı Keith Jarrett gibi piyanonun başına oturuyor ve o an doğaçlama bir giriş yapıyor, bu sefer Azerbaycan havasını hissediyorum, biraz hüzün biraz çoşku ama hep gelecekten beklentileri olan bir ülkenin sesi. Bir sonraki seyahatimde onlara bizim jazz müzisyenlerinin kasetlerini götürdüm ve Rana hanıma teslim ettim. Her iki grubun da kasetlerini ve adreslerini aldım. Ilgilililere iletmek istiyorum. Ancak Bakü'nun bana bir sürprizi daha oldu. Oradaki Türk dostlarım Azeri jazz CD'leri bulurum diye beni yeni açılan bir dükkana götürdüler. Adı Music Art Book and Cafe. Türkler Işletiyor. ön bölüm küçük bir cafe, divarlarda resimler var, çok iyi kalitede Italyan kahvesi Içip günün keklerinden yiyebiliyorsunuz. Orta bölümde değIşik tarzlarda kitaplar var. Arka bölüm ise CD'lere ayrılmış. Aradığım Azeri jazz'ını gene bulamadım ama Istanbul'dan eski müşterisi olduğum dostum Adil Topçu'yu buldum. Meğer o da Azerbaycan'daki Türkler ordusuna katılmış. Sarıldık ve hasret giderdik. Derviş dervişI sonunda tekkede bulmuş oldu. Eğer sizlerin de yolu birgün Bakü'ye düşerse mutlaka sizlerle paylaşdığım kulübe gidin, Azeri jazz müzisyenlerini dinleyin. Adil'de bir kahve Için, keyifli doctluklar yaşarsanız kulaklarımı çınlatırsınız
..........................................................................................................

contact : sultanov@azerijazz.com
HOME Current page